کمانچه یکی از اصیل ترین و قدیمی ترین سازهای زهی آرشه ای در موسیقی سنتی ایران است که با طنین غمگین و در عین حال حماسی خود جایگاه ویژه ای در فرهنگ شرق دارد.این ساز یک کاسه کروی شکل و دسته ای بلند دارد که با استفاده از آرشه یا کمانه نواخته میشود.بدنه کمانچه معمولا از چوب درخت گردو یا توت ساخته شده و روی دهانه آن پوست نازکی کشیده میشود تا صدایی شفاف و رسا تولید کند.این ساز به دلیل قابلیت اجرای تحریرهای بسیار ظریف و دقیق همواره به عنوان یکی از ستون های اصلی در اجرای ردیف موسیقی ایرانی شناخته شده است.
چرا مکتب خانه میرزاعبدالله؟
در مکتب خانه میرزاعبدالله، آموزش کمانچه بر پایه حفظ اصالتهای اجرایی و تکیه بر مکاتب کهن نوازندگی زیر نظر اساتید مجرب انجام میشود. ما با تمرکز بر تصحیح دقیق فیگورهای نوازندگی، شیوه آرشهکشی اصولی و درک عمیق جملهبندیهای موسیقی ردیف، هنرجو را از ابتدا در مسیر صحیح هدایت میکنیم. فراهم کردن بستر مناسب برای درک تفاوتهای مکتبی و حضور در جلسات همنوازی، از مزایای منحصربهفرد ماست تا هنرجویان بتوانند شخصیت صوتی این ساز کهن را به درستی درک کرده و در اجرای تکنوازی و گروه نوازی به مهارت کامل برسند.
ساختار فنی و صوتی
- کاسه طنینی: بخش اصلی ساز که معمولاً از چوب توت به صورت ترکهای یا یکتکه ساخته میشود و پوست روی آن قرار میگیرد.
- دسته و پاشنه: دستهای چوبی و بدون دستان (پرده) که در انتها به یک پایه فلزی یا پاشنه ختم میشود تا ساز روی پای نوازنده قرار گیرد.
- آرشه (کمانه): چوب منحنی شکلی که دستهای از موی اسب به آن متصل است و نوازنده با شل و سفت کردن موها با انگشت، صدا را کنترل میکند.
چرا نوازندگی کمانچه را انتخاب کنیم؟
کمانچه نزدیکترین طنین را به صدای انسان دارد و به همین دلیل قدرت عجیبی در بیان احساسات عمیق و نجوای درونی نوازنده ایفا میکند. یادگیری این ساز علاوه بر تقویت شنوایی دقیق به دلیل نبود پردهبندی، باعث افزایش تمرکز و ظرافتهای حرکتی دست میشود. کمانچه به عنوان یک ساز همهکاره، هم در تکنوازیهای عرفانی و هم در ارکسترهای بزرگ موسیقی ملی، نقشی محوری و تاثیرگذار دارد که لذت نوازندگی را دوچندان میکند.
اساتید برجسته
- علیاصغر بهاری
- اردشیر کامکار
- کیهان کلهر
- سعید فرجپوری
- علیاکبر شکارچی